Het rapport bekijkt fair pay vanuit drie invalshoeken: de financiële realiteit van artiesten, de economische situatie van muziekclubs, en de bestaande regelgeving en sectorale afsprakenkaders zoals Juist Is Juist. Daarnaast werden inspirerende praktijken uit andere sectoren en het buitenland ter inspiratie onder de loep genomen. 

VI.BE vond het belangrijk om voor dit onderzoek de sector actief te betrekken zodat het zo goed mogelijk aansluit bij de praktijk. Meer dan dertig artiesten, managers, boekers en programmatoren waren rechtstreeks betrokken via stuurgroepen, interviews en een valideringsworkshop. 

Belangrijkste bevindingen

• De creërende artiest staat structureel op het einde van de rekening bij de uitbetaling van shows: de gage is wat overblijft nadat zaal, techniek, omkadering en promotie betaald zijn. Bovendien zijn er in een artistieke carrière vaak lange periodes waarin er vooral geïnvesteerd moet worden en er amper geld binnenkomt. Sinds de opkomst van streaming is de druk op live inkomsten alleen maar toegenomen.
• De huidige tweedeling amateur/professioneel volstaat niet om die realiteit te vatten — een model op basis van carrièrefasen (gebaseerd op het Nederlandse onderzoek) sluit veel beter aan bij de realiteit van de muzieksector. In het rapport vind je Vlaamse definities van carrièrefasen die ook weerklank vonden bij de betrokken sectorspelers. 
• Zowel artiesten als clubs zitten gevangen in een spanningsveld tussen missie, markt en wettelijke kaders. Artiesten geloven dat vandaag investeren (en desnoods onvergoed spelen) later een ‘return on investment’ zal meebrengen. Clubs willen hun artistieke missie waarmaken en opkomend talent kansen geven, maar botsen op de grenzen van financiële haalbaarheid en worden genoodzaakt om risicovolle shows te schrappen. 
• De overheid legt via wetgeving, beleidsnota’s en subsidievoorwaarden de lat voor fair practice, maar de voorziene middelen om die lat te halen groeien niet altijd mee. De stemmen uit de sector waren dan ook helder: meer subsidies zijn noodzakelijk. 
• Naast extra overheidsmiddelen kan er worden gekeken naar mechanismen die inzetten op sectorbrede solidariteit. Buitenlandse voorbeelden tonen aan dat de muzieksector ook zelf solidaire mechanismen kan ontwikkelen, eventueel onder impuls van een overheid. 

Centrale conclusie

Fair pay in het clubcircuit is geen probleem dat van vandaag op morgen wordt opgelost. De uitdagingen zijn structureel, de belangen divers en de middelen beperkt. Maar dit onderzoek toont aan dat er wel degelijk een gedeeld verlangen is naar verandering, zowel bij de stakeholders artiesten, clubs en omkadering als bij beleidsmakers. Het benoemen van de spanningsvelden, het ontwikkelen van een gedeelde taal en het in kaart brengen van wat elders al werkt: dat was het doel van dit rapport. Niet om kant-en-klare oplossingen op tafel te leggen, maar om het gesprek te voeden.