VI.BE

Thai chậm tăng trưởng là sao? Có nguy hiểm như nào tới mẹ và bé?

Trong thai kỳ, không ít mẹ bầu được bác sĩ thông báo thai chậm tăng trưởng, khiến tâm lý lo lắng, sợ ảnh hưởng đến sức khỏe con. Vậy thực chất thai chậm tăng trưởng là sao, có nguy hiểm không và làm sao để theo dõi hiệu quả? Hãy cùng các bác sĩ Bệnh viện Đại học Phenikaa tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

▶️▶️▶️ Xem ngay: https://phenikaamec.com/bh-thai-cham-tang-truong-trong-tu-cung.html

Khi nào thì được chẩn đoán là thai chậm tăng trưởng

Thai chậm tăng trưởng trong tử cung (IUGR – Intrauterine Growth Restriction) là tình trạng thai nhi phát triển không đạt chuẩn so với tuổi thai, thường được xác định khi cân nặng ước tính của thai dưới bách phân vị thứ 10 (tức thấp hơn 90% các thai cùng tuổi).

Nguyên nhân thai chậm tăng trưởng chính là do thai không nhận đủ oxy và dinh dưỡng từ mẹ qua bánh nhau, dẫn đến sự chậm phát triển về cân nặng, vòng bụng và đôi khi cả cấu trúc cơ quan. Các bác sĩ phân loại thai chậm tăng trưởng thành 2 dạng:

• Thai chậm tăng trưởng đối xứng: Toàn bộ các bộ phận của thai (đầu, bụng, tay, chân) đều nhỏ hơn tuổi thai, thường gặp khi thai bị bất thường nhiễm sắc thể hoặc nhiễm trùng bào thai sớm.
• Thai chậm tăng trưởng không đối xứng: Vòng bụng nhỏ trong khi đầu vẫn phát triển bình thường, xuất hiện ở tam cá nguyệt cuối do suy giảm tuần hoàn nhau thai, dinh dưỡng kém hoặc mẹ mắc bệnh lý mạn tính.

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ kết hợp siêu âm hình thái, siêu âm Doppler động mạch rốn và đo chỉ số nước ối. Khi cả cân nặng ước tính (EFW) và lưu lượng máu qua nhau thai đều giảm, thai được xác định là IUGR bệnh lý – cần theo dõi sát.

Mức độ nguy hiểm của tình trạng tới mẹ và thai nhi

Thai chậm tăng trưởng không chỉ ảnh hưởng đến thai nhi mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe người mẹ, đặc biệt trong các thai kỳ nguy cơ cao (tăng huyết áp, tiền sản giật, bệnh lý tim – thận). Việc phát hiện sớm và theo dõi chặt chẽ có ý nghĩa quyết định đến tỷ lệ sống và phát triển của trẻ sau sinh.

Với mẹ bầu

Thai chậm tăng trưởng thường phản ánh sự bất thường trong sức khỏe hoặc tuần hoàn của mẹ, đặc biệt là các bệnh lý về mạch máu và huyết áp.

• Nguy cơ tiền sản giật, sản giật tăng cao: Theo Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG, 2023), khoảng 25–30% phụ nữ mang thai có IUGR kèm tăng huyết áp thai kỳ. Tình trạng này khiến mạch máu tử cung co lại, giảm tưới máu bánh nhau, dẫn tới thai chậm phát triển và mẹ dễ bị phù, tăng huyết áp nặng hoặc co giật.
• Nguy cơ sinh non hoặc phải mổ lấy thai sớm: Nếu Doppler cho thấy thai thiếu oxy nặng, bác sĩ buộc phải chỉ định sinh sớm để bảo toàn tính mạng mẹ và bé.
• Căng thẳng, lo âu kéo dài: Việc theo dõi liên tục và lo sợ biến chứng khiến mẹ bầu mất ngủ, suy nhược, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.

Do đó, trong các trường hợp này, mẹ cần được chăm sóc tại cơ sở y tế chuyên sâu về Sản – Y học bào thai để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

▶️▶️▶️ Tìm hiểu thêm: thai chậm tăng trưởng nên ăn gì

Với thai nhi

Thai chậm tăng trưởng có thể gây nhiều hệ lụy cho sự phát triển của bé, cả trước và sau sinh.

• Nguy cơ suy thai mạn tính và thiếu oxy: Khi lượng máu đến thai giảm, tim thai phải hoạt động nhiều hơn, gây mệt mỏi, rối loạn nhịp và có thể dẫn tới thai lưu nếu không được can thiệp kịp thời.
• Thai nhẹ cân, sinh non: Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2023), 60% trẻ sơ sinh nhẹ cân (dưới 2.500g) có nguyên nhân từ IUGR. Trẻ sinh non – nhẹ cân thường gặp hạ thân nhiệt, hạ đường huyết, vàng da kéo dài và hệ miễn dịch yếu.
• Nguy cơ phát triển chậm sau sinh: Trẻ từng bị thai chậm tăng trưởng có thể chậm tăng cân, chậm phát triển trí tuệ – vận động và dễ mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường khi trưởng thành.

Tuy nhiên, nếu được theo dõi và can thiệp kịp thời, đa số trẻ IUGR có thể bắt kịp tốc độ tăng trưởng bình thường sau sinh và phát triển khỏe mạnh.

Theo dõi thai chậm tăng trường tại Bệnh viện Đại học Phenikaa

Đối với các trường hợp thai chậm tăng trưởng, việc lựa chọn cơ sở y tế có chuyên môn sâu về Y học bào thai và Sản khoa là yếu tố then chốt giúp giảm biến chứng và nâng cao tỷ lệ sống khỏe cho bé. Tại Bệnh Viện Đại Học Phenikaa - PhenikaaMec, mẹ bầu được quản lý và theo dõi bởi đội ngũ bác sĩ đầu ngành về Sản – Y học bào thai, do TS.BS Nguyễn Thị Sim – Phó Tổng Giám đốc, Giám đốc Trung tâm Y học bào thai trực tiếp phụ trách

Bệnh viện sở hữu hệ thống máy siêu âm 4D, Doppler màu, Non-stress Test (NST) giúp theo dõi chính xác chỉ số tăng trưởng thai, lưu lượng máu dây rốn và tình trạng tim thai. Kết hợp cùng mô hình “Không gian chữa lành” hướng đến chăm sóc toàn diện cả thể chất và tinh thần cho mẹ bầu, điều này giúp giảm lo lắng trong quá trình theo dõi thai nhi.

▶️▶️▶️ Xem thêm: thai chậm tăng trưởng là sao

Kết luận

Như vậy, bài viết đã giúp mẹ hiểu rõ thai chậm tăng trưởng là sao và những ảnh hưởng tiềm ẩn đến sức khỏe mẹ và bé. Dù đây là tình trạng nguy cơ, nhưng nếu được phát hiện sớm, theo dõi định kỳ và chăm sóc đúng cách tại Bệnh viện Đại học Phenikaa, thai nhi vẫn có cơ hội phát triển khỏe mạnh và an toàn đến khi chào đời.