VI.BE

Các mốc khám thai 3 tháng giữa và những kiểm tra mẹ cần thực hiện

Ba tháng giữa là thời điểm thai nhi tăng trưởng nhanh và nhiều cấu trúc cơ thể đã rõ hơn trên siêu âm. Đây cũng là giai đoạn có những kiểm tra quan trọng như khảo sát hình thái và tầm soát đái tháo đường thai kỳ. Vì vậy, nắm rõ các mốc khám thai 3 tháng giữa giúp mẹ chủ động sắp xếp lịch, hiểu mục tiêu của từng lần kiểm tra và theo dõi thai kỳ liên tục. Cùng Bệnh viện Đại học Phenikaa tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau.

Lịch khám thai 3 tháng giữa gồm những mốc nào?

Với thai kỳ đơn, mẹ khỏe mạnh và không có yếu tố nguy cơ đặc biệt, ba tháng giữa thường có ba mốc chính là tuần 13 - 16, tuần 18 - 20 và tuần 24 - 28. Mỗi mốc tương ứng với những thay đổi khác nhau của thai và có nội dung kiểm tra riêng.

▶️▶️▶️ Tìm hiểu chi tiết tại đây: các mốc khám thai quan trọng 3 tháng giữa

Tuần 13 - 16: Theo dõi sự phát triển chung của thai

Từ tuần 13 - 16, thai bước vào giai đoạn phát triển ổn định hơn, hệ xương tiếp tục canxi hóa và các khớp vận động linh hoạt. Trong lần khám này, bác sĩ đánh giá sự phát triển chung của thai, kiểm tra tuổi thai và sức khỏe của mẹ. Các nội dung có thể gồm đo huyết áp, cân nặng, nghe tim thai, xét nghiệm máu và nước tiểu. Nếu mẹ chưa sàng lọc bất thường nhiễm sắc thể trước đó, bác sĩ có thể tư vấn phương pháp phù hợp. Siêu âm còn giúp kiểm tra kích thước thai, lượng nước ối, hoạt động của thai cũng như vị trí và độ bám của nhau thai.

▶️▶️▶️ Khám phá thêm tại đây: 3 tháng giữa khám thai mấy lần

Tuần 18 - 20: Khảo sát hình thái thai nhi

Tuần 18 - 20 là một mốc khám thai 3 tháng giữa đáng chú ý vì các cơ quan của thai đã hình thành tương đối đầy đủ, thuận lợi cho khảo sát cấu trúc giải phẫu. Qua siêu âm, bác sĩ có thể quan sát não, tim, phổi, thận, gan, cột sống và các chi, đồng thời đo đường kính lưỡng đỉnh, chiều dài xương đùi và chu vi bụng. Vị trí dây rốn, vị trí bám của nhau thai và lượng nước ối cũng được đánh giá. Mẹ tiếp tục được kiểm tra cân nặng, huyết áp và theo dõi tim thai để có thêm dữ liệu về diễn biến thai kỳ.

Tuần 24 - 28: Tầm soát đái tháo đường thai kỳ

Ở tuần 24 - 28, thai tiếp tục tăng nhanh về kích thước, trong khi não bộ, hệ thần kinh và phổi tiếp tục hoàn thiện. Trọng tâm của lần khám là đánh giá tăng trưởng và tầm soát một số vấn đề sức khỏe của mẹ, trong đó có đái tháo đường thai kỳ bằng nghiệm pháp dung nạp glucose. Xét nghiệm máu có thể được thực hiện để kiểm tra huyết sắc tố, ferritin nhằm phát hiện thiếu máu. Bác sĩ cũng siêu âm đánh giá kích thước thai, lượng nước ối, vị trí nhau thai, đồng thời kiểm tra huyết áp và cân nặng của mẹ để nhận biết những dấu hiệu cần theo dõi thêm.

▶️▶️▶️ Xem thêm tại đây: các mốc khám thai quan trọng 3 tháng giữa

Khám thai theo từng mốc trong 3 tháng giữa giúp mẹ theo dõi sự phát triển của thai nhi và thực hiện các kiểm tra cần thiết đúng thời điểm

Vì sao mỗi mốc khám trong 3 tháng giữa có mục tiêu khác nhau?

Thai nhi thay đổi liên tục trong tam cá nguyệt thứ hai nên một lần khám không thể thay thế toàn bộ những lần còn lại. Lịch khám thai tam cá nguyệt thứ 2 được bố trí theo từng giai đoạn nhằm lựa chọn nội dung kiểm tra phù hợp với sự phát triển của thai.

Ở đầu tam cá nguyệt thứ hai, trọng tâm là tiếp tục xác nhận quá trình phát triển, đánh giá sức khỏe mẹ và thực hiện những sàng lọc còn thiếu khi phù hợp. Đến tuần 18 - 20, các cơ quan đã hình thành rõ hơn nên siêu âm tập trung vào khảo sát cấu trúc giải phẫu. Đây là lý do mẹ vẫn cần đi khám ngay cả khi những lần siêu âm trước không ghi nhận bất thường.

Giai đoạn 24 - 28 tuần lại hướng nhiều hơn đến đánh giá tăng trưởng và tầm soát đái tháo đường thai kỳ. Đồng thời, huyết áp và những chỉ số sức khỏe khác của mẹ tiếp tục được theo dõi để nhận biết dấu hiệu bất thường. Như vậy, giá trị của khám thai 3 tháng giữa nằm ở chuỗi theo dõi liên tục chứ không chỉ ở một lần siêu âm riêng lẻ.

▶️▶️▶️ Tìm hiểu chi tiết tại đây: lịch khám thai định kỳ 3 tháng giữa

Thực hiện đầy đủ các mốc còn giúp bác sĩ so sánh kích thước và tốc độ tăng trưởng của thai giữa những thời điểm khác nhau. Nếu bỏ một lần khám, dữ liệu có thể bị gián đoạn, gây khó khăn hơn khi cần đánh giá sự thay đổi của thai trong những tuần tiếp theo.

Mỗi giai đoạn thai nhi có những thay đổi riêng nên nội dung thăm khám và đánh giá cũng được lựa chọn phù hợp với tuổi thai

Khi nào mẹ cần lịch theo dõi riêng?

Ba mốc nêu trên chủ yếu áp dụng cho chăm sóc thường quy ở mẹ khỏe mạnh, mang thai đơn và không có yếu tố nguy cơ đặc biệt. Tình trạng sức khỏe của mẹ, số lượng thai và kết quả kiểm tra trước đó đều có thể khiến lịch khám được điều chỉnh.

Mẹ mang song thai, trên 35 tuổi hoặc có bệnh lý nền có thể cần được theo dõi với tần suất khác. Bên cạnh các lần khám thường quy, bác sĩ có thể chỉ định thêm siêu âm hoặc xét nghiệm nếu kết quả trước đó cho thấy yếu tố cần đánh giá chuyên sâu. Vì vậy, mẹ không nên so sánh số lần khám của mình với thai phụ khác hoặc tự bỏ một lịch hẹn khi cảm thấy cơ thể vẫn khỏe.

Tùy tình trạng, những kiểm tra bổ sung có thể gồm siêu âm Doppler màu để đánh giá dòng máu, siêu âm 4D hỗ trợ quan sát hình thái hoặc đo chiều dài cổ tử cung ở mẹ có nguy cơ sinh non. Sàng lọc bất thường nhiễm sắc thể cũng có thể được cân nhắc nếu chưa thực hiện trước đó hoặc kết quả siêu âm cho thấy dấu hiệu cần kiểm tra thêm. Ngoài ra, xét nghiệm máu chuyên sâu và kiểm tra nhóm máu, kháng thể Rh được lựa chọn khi có chỉ định phù hợp.

Mẹ có thể cần lịch khám riêng khi thai kỳ cần được theo dõi sát hơn dựa trên tình trạng sức khỏe và chỉ định của bác sĩ

Làm gì để không bỏ lỡ lịch khám thai?

Đi khám đúng thời điểm giúp bác sĩ duy trì chuỗi dữ liệu theo dõi sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai. Để mỗi lần kiểm tra hiệu quả hơn, mẹ nên chuẩn bị hồ sơ và chủ động ghi nhận những thay đổi xảy ra giữa hai lần khám.

Trước khi đến bệnh viện, mẹ nên mang đầy đủ kết quả siêu âm và xét nghiệm trước đó để bác sĩ thuận tiện đối chiếu. Với các xét nghiệm máu hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose, cần tuân thủ hướng dẫn chuẩn bị cụ thể của bác sĩ hoặc cơ sở y tế. Mẹ không nên tự thay đổi cách chuẩn bị vì có thể ảnh hưởng đến quá trình thực hiện xét nghiệm.

Những biểu hiện như đau bụng, ra máu, phù nhiều, hoa mắt hoặc chóng mặt nên được ghi lại và trao đổi với bác sĩ. Sau mỗi lần khám, mẹ cũng cần hỏi rõ ý nghĩa kết quả siêu âm, xét nghiệm và thời điểm tái khám. Nếu không thể đến đúng lịch, bạn nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn thay vì tự bỏ mốc kiểm tra.

Ghi lại lịch hẹn và chủ động sắp xếp thời gian giúp mẹ duy trì các buổi khám thai đầy đủ trong suốt 3 tháng giữa

Kết luận

Tuần 13 - 16, tuần 18 - 20 và tuần 24 - 28 là các mốc khám thai 3 tháng giữa đáng chú ý đối với thai kỳ đơn, mẹ khỏe mạnh và không có yếu tố nguy cơ đặc biệt. Mỗi mốc đảm nhiệm một mục tiêu khác nhau, từ theo dõi sự phát triển chung, khảo sát hình thái đến đánh giá tăng trưởng và tầm soát đái tháo đường thai kỳ. Lịch thực tế vẫn cần được cá thể hóa theo tình trạng của mẹ và bé. Bạn có thể đến Bệnh viện Đại học Phenikaa để được bác sĩ thăm khám và tư vấn kế hoạch theo dõi thai kỳ phù hợp.