VI.BE

Biểu hiện của suy thận có giống nhau ở mọi giai đoạn không?

Biểu hiện của suy thận không giống nhau ở tất cả người bệnh và cũng không cố định trong suốt quá trình diễn tiến của bệnh. Ở giai đoạn đầu, triệu chứng thường mờ nhạt và dễ bị bỏ qua. Khi chức năng thận tiếp tục suy giảm, cơ thể sẽ xuất hiện nhiều thay đổi rõ rệt hơn. Bài viết dưới đây từ Bệnh viện Đại học Phenikaa sẽ giúp bạn hiểu sự khác biệt về triệu chứng ở từng giai đoạn và biết khi nào cần đi khám.

Vì sao biểu hiện của suy thận thay đổi theo từng giai đoạn?

Thận có khả năng bù trừ rất tốt nên ngay cả khi một phần chức năng đã bị tổn thương, cơ thể vẫn có thể duy trì hoạt động tương đối bình thường. Đây là lý do nhiều người mắc bệnh thận không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trong thời gian dài.

Khi số lượng nephron còn hoạt động tiếp tục giảm, khả năng lọc máu và đào thải chất cặn bã cũng suy giảm theo. Chất độc, nước và các chất điện giải tích tụ ngày càng nhiều trong cơ thể sẽ gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, khiến triệu chứng trở nên đa dạng và nghiêm trọng hơn theo thời gian.

Biểu hiện của suy thận ở từng giai đoạn

Các triệu chứng của suy thận thường thay đổi theo mức độ suy giảm chức năng thận. Giai đoạn càng muộn, số lượng triệu chứng càng nhiều và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe càng rõ rệt. Dưới đây là những biểu hiện thường gặp ở từng giai đoạn của bệnh.

Giai đoạn sớm

Ở giai đoạn này, chức năng thận mới suy giảm nhẹ nên triệu chứng thường không đặc hiệu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc làm xét nghiệm vì một lý do khác. Một số biểu hiện gồm:

• Tiểu nhiều về đêm: Đây là một trong những dấu hiệu suy thận có thể xuất hiện sớm do khả năng cô đặc nước tiểu của thận bắt đầu suy giảm.
• Mệt mỏi nhẹ: Người bệnh dễ cảm thấy thiếu năng lượng, giảm khả năng tập trung hoặc nhanh mệt khi làm việc nhưng thường cho rằng nguyên nhân là do căng thẳng hoặc thiếu ngủ.
• Phù nhẹ quanh mắt hoặc mắt cá chân: Tình trạng phù thường xuất hiện vào buổi sáng hoặc cuối ngày và có thể tự giảm sau khi nghỉ ngơi.
• Tăng huyết áp mới xuất hiện: Một số người được phát hiện tăng huyết áp khi chưa từng có tiền sử trước đó. Đây có thể là biểu hiện sớm của bệnh thận.

Giai đoạn tiến triển

Khi chức năng thận tiếp tục suy giảm, khả năng đào thải nước và chất độc bị ảnh hưởng rõ hơn. Lúc này, biểu hiện suy thận không chỉ xuất hiện với tần suất nhiều hơn mà còn tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể, cụ thể:

• Phù rõ hơn: Tình trạng phù có thể lan xuống cẳng chân, bàn chân hoặc xuất hiện ở cả hai chi dưới do cơ thể giữ nước.
• Tiểu ít dần: Lượng nước tiểu giảm so với bình thường, đặc biệt ở những trường hợp chức năng lọc của thận suy giảm đáng kể.
• Chán ăn và buồn nôn: Chất cặn bã tích tụ trong máu gây rối loạn tiêu hóa, làm người bệnh ăn không ngon, buồn nôn hoặc có vị kim loại trong miệng.
• Da khô và ngứa: Da trở nên khô ráp, ngứa kéo dài dù không mắc bệnh da liễu. Triệu chứng này thường liên quan đến sự tích tụ chất thải trong cơ thể.
• Thiếu máu: Thận giảm sản xuất erythropoietin khiến quá trình tạo hồng cầu bị ảnh hưởng, làm người bệnh xanh xao, mệt mỏi và giảm sức bền.

Giai đoạn nặng

Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng, chức năng thận suy giảm nghiêm trọng và nhiều cơ quan khác cũng bị ảnh hưởng. Đây là thời điểm các triệu chứng suy thận trở nên rõ rệt và có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Dưới đây là các biểu hiện thường gặp:

• Khó thở: Dịch tích tụ trong phổi hoặc tình trạng thiếu máu nặng có thể khiến người bệnh khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi.
• Tiểu rất ít hoặc vô niệu: Đây là biểu hiện cho thấy chức năng lọc của thận suy giảm nghiêm trọng và cần được xử trí khẩn cấp.
• Rối loạn ý thức: Chất độc tích tụ trong máu có thể ảnh hưởng đến não, khiến người bệnh lơ mơ, giảm tỉnh táo hoặc mất định hướng.
• Co giật: Rối loạn điện giải, đặc biệt là tăng kali máu hoặc hạ canxi máu, có thể gây co giật ở một số trường hợp.
• Rối loạn nhịp tim: Tăng kali máu là biến chứng nguy hiểm của suy thận, có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim và ngừng tim nếu không được điều trị kịp thời.

Khi nào biểu hiện của suy thận cần được đánh giá ngay?

Không phải mọi triệu chứng đều phản ánh bệnh đã ở giai đoạn nặng. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu của suy thận dưới đây, bạn nên đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được bác sĩ đánh giá và xử trí:

• Khó thở tăng dần: Liên quan đến tình trạng ứ dịch hoặc phù phổi.
• Phù toàn thân: Cơ thể giữ nước nghiêm trọng và chức năng thận suy giảm.
• Tiểu rất ít hoặc không đi tiểu: Cần được cấp cứu để tránh các biến chứng.
• Đau ngực hoặc hồi hộp: Liên quan đến rối loạn điện giải hoặc biến chứng tim mạch.
• Lơ mơ hoặc rối loạn ý thức: Cần được đánh giá ngay, vì có thể liên quan đến hội chứng urê huyết cao.
• Buồn nôn và nôn kéo dài: Ảnh hưởng đến dinh dưỡng, phản ánh sự tích tụ chất độc trong máu.

Làm gì khi phát hiện các biểu hiện nghi ngờ suy thận?

Nhận biết triệu chứng sớm là bước đầu giúp phát hiện bệnh, nhưng không thể thay thế các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu. Nếu nghi ngờ suy thận, bạn nên thực hiện những điều sau:

• Theo dõi diễn biến triệu chứng: Ghi nhận thời điểm xuất hiện, mức độ và những thay đổi của cơ thể để cung cấp cho bác sĩ khi thăm khám.
• Không tự ý dùng thuốc: Thuốc giảm đau, thuốc đông y hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc có thể làm tổn thương thận nặng hơn.
• Kiểm tra chức năng thận: Thực hiện xét nghiệm creatinin máu, eGFR, xét nghiệm nước tiểu và các thăm dò cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.
• Tuân thủ lịch tái khám: Nếu đã được chẩn đoán mắc bệnh thận, bạn cần theo dõi định kỳ để đánh giá diễn tiến và điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần.

Kết luận

Biểu hiện của suy thận không giống nhau ở mọi giai đoạn mà thay đổi theo mức độ suy giảm chức năng thận. Càng phát hiện sớm những bất thường như tiểu nhiều về đêm, phù nhẹ hay mệt mỏi kéo dài, khả năng kiểm soát bệnh và bảo tồn chức năng thận càng cao.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến chức năng thận hoặc bạn có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, hãy sớm đi khám để được đánh giá chính xác. Theo các chuyên gia từ Bệnh viện Đại học Phenikaa, kiểm tra kịp thời giúp phát hiện tổn thương thận ở giai đoạn sớm và có hướng can thiệp phù hợp, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.