Pearle – Live Performance Europe is de Europese federatie die meer dan 13.000 organisaties in de podiumkunsten vertegenwoordigt en hun belangen behartigt op het vlak van Europese en internationale regelgeving. Een nieuw rapport bundelt de resultaten van een mobiliteitsenquête (2025) over de dagelijkse, grensoverschrijdende belemmeringen binnen de Europese live-performance sector.

Organisaties en artiesten stuiten op een bos aan complexe, niet-geharmoniseerde regels die leiden tot disproportionele administratieve lasten, onnodige kosten, tijdverlies en directe inkomensschade. Om het ware potentieel van de interne markt te benutten, roept de sector de Europese Unie op tot een geharmoniseerde aanpak, centrale informatieportalen en administratieve vereenvoudiging via ’one-stop shops’.

Wat zijn de belangrijkste bevindingen per thema? 

Sociale Zekerheid en Detachering (A1-verklaringen)

• Complexe en trage procedures: Organisaties ervaren aanzienlijke vertragingen en inconsistente richtlijnen bij het aanvragen van A1-verklaringen. Deze wachttijden sluiten niet aan bij de realiteit van de sector, waarin contracten vaak op het laatste moment worden gesloten.
• Niet afgestemd op kortdurende tournees: Het aanvragen van individuele A1-formulieren voor eendaagse optredens is disproportioneel en leidt tot torenhoge administratieve lasten. 

Belastingen en Btw

• Bronbelasting (Withholding Tax) en dubbele belasting: Speciale belastingregels voor uitvoerende artiesten leiden in de praktijk vaak tot buitensporige of dubbele belasting. Het terugvorderen van belasting duurt soms wel twee jaar en vereist zware bewijslast zoals individuele fiscale woonplaatsverklaringen, of wordt vanwege de administratieve rompslomp zelfs volledig gestaakt.
• Cashflow-problemen en Btw-onduidelijkheden: De lange wachttijden voor terugbetalingen zorgen voor grote cashflow-problemen. Bovendien is er veel onduidelijkheid over het toepassen van verlegde btw (reverse-charge) bij grensoverschrijdende facturatie, wat leidt tot inconsistente en soms onjuiste heffingen.

Reizen met Muziekinstrumenten

• Inconsistente regels bij luchtvaartmaatschappijen: Musici worden geconfronteerd met willekeur en onzekerheid aan de incheckbalie, omdat luchtvaartmaatschappijen verschillende eisen stellen aan instrumenten als handbagage.
• Hoge kosten en risico’s: Het boeken van extra stoelen voor grotere instrumenten (zoals cello’s) gaat vaak gepaard met onduidelijke procedures en aanzienlijk hogere kosten. Bovendien is het risico op schade groot als instrumenten onverhoopt toch in het ruim moeten.
• Klimaat en CITES: Duurzame alternatieven zijn schaars, omdat grote instrumenten in sommige treinen, zoals de Eurostar, niet zijn toegestaan. Daarnaast maken strenge en dure CITES-procedures (voor beschermde materialen in instrumenten) internationaal reizen uiterst complex.

Visa, Werkvergunningen en Internationale Touring (VK & VS)

• Onvoorspelbaarheid : Visum- en werkvergunningprocedures zijn traag, duur en onvoorspelbaar. Consulaten en ambassades geven vaak inconsistente informatie en vragen complexe documentatie. Dit leidt regelmatig tot last-minute annuleringen of noodgedwongen vervanging van artiesten.
• Gevolgen van Brexit: Na de Brexit heerst er veel onzekerheid bij Europese artiesten over de juiste route naar het Verenigd Koninkrijk (zoals het Certificate of Sponsoring of de Permitted Paid Engagement) en zijn last-minute wijzigen van reizende gezelschappen onmogelijk. 
• Toeren naar de VS: De kosten per artiest kunnen hierbij oplopen tot €1.400 en de procedures vereisen dat hele orkesten soms fysiek naar ambassades moeten voor een interview.

Douane (ATA-Carnets) en Transport (Cabotage)

• Rigide douaneprocedures: Voor de tijdelijke invoer en uitvoer van instrumenten worden dure en complexe ATA-carnets vereist. Deze documenten laten weinig ruimte voor last-minute wijzigingen (zoals bijvoorbeeld door ziekte) en zorgen voor veel vertraging bij grenscontroles, vooral post-Brexit.
• Belemmeringen bij ”Eigen vervoer”: Tourgezelschappen die met een eigen vrachtwagen reizen, lopen tegen cabotagelimieten aan. Vooral tussen de EU en het VK dwingt dit gezelschappen om dure externe transporteurs in te schakelen, wat de kosten voor tournees met tienduizenden euro's kan verhogen.

Auteursrechten en Publieke Regels

• Versnipperd beheer van rechten: Het klaren van auteursrechten verloopt moeizaam door sterk verschillende nationale tarieven, onduidelijke verantwoordelijkheden voor betalingen, en het ontbreken van internationale coördinatie. Dit heeft dubbele betalingen of misgelopen inkomsten als gevolg.

Overige barrières

• Organisaties worstelen met strikte procedures voor overheidsopdrachten, lokaal sterk verschillende brandveiligheidsvoorschriften en toenemende (maar onduidelijke) verplichtingen voor duurzaamheidrapporten zonder bijbehorende tools of financiële middelen.

Aanbevelingen vanuit de sector voor de EU 

Het rapport formuleert ook een aantal aanbevelingen. De sector roept nadrukkelijk op tot verandering om de mobiliteit van artiesten en culturele uitwisseling weer centraal te stellen. Gevraagde oplossingen omvatten:

• Het opzetten van geharmoniseerde procedures en één-loket-systemen (”one-stop shops”) voor visa, sociale zekerheid, btw en auteursrechten.
• Het vrijstellen van zeer kortdurende tournees van zware sociale zekerheidsverplichtingen (A1).
• EU-brede afspraken met de luchtvaart over instrumenten aan boord en soepelere, digitale douaneregels.
• Duidelijke, digitale informatieportalen voor belastingen en werkvergunningen die de administratieve kosten drastisch verlagen

Het volledige rapport valt hier te lezen.